Moje trasy rowerowe
Trasa 10 "Przez Odrę i Dolinę Jezierzycy"
Cel: Park Krajobrazowy "Dolina Jezierzycy" i Brzeg Dolny
Długość: ok. 65 km
Charakter: rekreacyjna, płaska, lasy
Przebieg: Orzeszków - Wrzosy - Rudno - Krzydlina Mała - Stobno - Naborów - Brzeg Dolny - Głoska - Księgnice - Wilkostów - Brzezinka Średzka - Brzezina - Wilkszyn - Wrocław
Trasa zaczyna się na stacji kolejowej w Orzeszkowie (pociągi
osobowe relacji Wrocław-Głogów - następna stacja za Wołowem).
Orzeszków to mała wioska, która jednak jest ważnym węzłem
turystycznym, w którym krzyżują się lub zaczynają aż trzy
szlaki.
Daje to dużą dowolność w planowaniu tras zarówno
pieszych jak i rowerowych. Szlaki choć pomyślane pierwotnie
jako piesze nie powinny sprawiać problemów również
rowerzystom.
Trasa, którą chcę zaproponować składa się z dwóch dość
odmiennych odcinków:
1) Orzeszków - Brzeg Dolny - odcinek z drogami leśnymi i
polnymi
2) Brzeg Dolny - Wrocław - mało uczęszczane drogi asfaltowe
ich długość jest podobna (po ok. 30 km) i każdy z nich może
być pokonywany oddzielnie.
W Orzeszkowie nasz wybór padł
na szlak żółty, który wiedzie przez środek Parku Krajobrazowego
"Dolina Jezierzycy". Park stanowi zwarty
kompleks leśny, o ciekawych lasach mieszanych i często występujących
miejscach podmokłych. Drogi leśne są w większości łatwo
przejezdne dla rowerów, choć występują miejsca piaszczyste,
gdzie zwłaszcza posiadacze wąskich opon mogą mieć problemy.
Po intensywnych opadach trzeba się liczyć z koniecznością
pokonywania błotnych przepraw.
W Orzeszkowie ze stacji schodzimy w stronę wsi, jednak nie wjeżdżając
do niej, zaraz kierujemy się w prawo, by po chwili odnaleźć
żółty szlak. Pierwsze kilkanaście kilometrów do miejscowości
Wrzosy, to piękna leśna droga, na której cały czas towarzyszy
nam żółty szlak pieszy. Zaraz po przejechaniu torów i
wjechaniu do lasu mijamy po lewej stronie stary paśnik.
Gdy na naszej drodze
pojawią się piaszczyste górki z "amboną" po lewej
stronie, to niechybny znak, że już za chwilę wjedziemy w opłotki
wsi Wrzosy. Na skrzyżowaniu z asfaltem w
centrum wsi kierujemy się w prawo i już po chwili znajdujemy się
na przesmyku pomiędzy dwoma dużymi jeziorami. Przy wyjeździe
mijamy dwa pomniki przyrody - dąb o obwodzie 5,7 m i sosnę o
obwodzie 2,2 m.
Krótki postój na mostku łączącym obydwa zbiorniki (właśność
gospodarstwa rybackiego z Milicza- wędki można zostawić w
domu;) i ruszamy dalej, by po chwili opuścić asfalt i zagłębić
się ponownie w lasy - cały czas żółtym szlakiem (uwaga na
zjazd w lewo, łatwo go minąć).
Po krótkim odcinku, dojeżdżamy do skrzyżowania dróg leśnych,
na którym żółty szlak skręca w lewo łącząc się z
zielonym. W tym momencie żegnamy szlak żółty i skręcamy w
prawo, by dalej podążać szlakiem zielonym, aż do miejscowości
Rudno. Cały czas jedziemy lekko zarośniętą trawą, ale dobrze
widoczną drogą na skraju lasu. Przed samą wsią do szlaku
zielonego dochodzi szlak niebieski.
Wieś Rudno nie wyróżnia się niczym szczególnym
;), należy jednak uważać, bowiem przez środek wsi biegnie
droga krajowa '340' z Wołowa do Ścinawy. Przecinamy drogę i
stajemy przed dylematem - gdzie jechać dalej. Rozdzielają się
tutaj szlaki: w prawo idzie szlak zielony (prowadzi on do Lubiąża
przez Dębno i Gliniany), a prosto szlak niebieski (dużym łukiem
prowadzi do Wołowa przez Mojęcice). Ja jednak proponuję
jeszcze inną trasę :)
Początkowo
ruszamy szlakiem niebieskim prosto i w lewo, a w momencie jak
dojeżdżamy do rozwidlenia dróg wybieramy prawą odnogę (lewa
prowadzi do Mojęcic). Jest to bardzo dobra droga leśna, dobrze
utwardzona, którą jedzie się szybko i wygodnie. Po drodze
nigdzie nie skręcamy wybierając zawsze główną drogę. Jest
to ważne zwłaszcza gdy miniemy po prawej stronie stawy z łowiskami
ryb. Za stawami w lewo odbija dość dobra droga dojazdowa, my
jednak jedziemy dalej prosto i już po chwili wyjeżdżamy z lasu
na pola. W oddali widzimy górującą nad okolicą białą wieżę
w Krzydlinie Małej, a obok nas pojawiają się
za chwilę pierwsze zabudowania. Przy samym wjeździe miniemy z
prawej stację uzdatniania wody.
We wsi dojedziemy do skrzyżowania z drogą prowadzącą do Wołowa,
którą przecinamy i kierujemy się w prawo lekko pod górę. Po
chwili znajdujemy się pod dużym kompleksem zabudowań - to Dom
Dziecka "Wiosna". Obok niego na górce jest wieża, a właściwie
mała kaplica z dużą wieżą, która jest pozostałością XV w.
kościoła. Warto do niej podejść po kilku stopniach. Przy wieży
jest mały cmentarz, a na murze obok starej płyty nagrobnej
znajduje się krzyż z kamiennych płyt upamiętniający
misjonarzy - klaretynów. Na dole, po drugiej stronie ulicy
znajduje się ceglany kościół św. Michała Archanioła, a
dalej w głębi odnowiony budynek plebani z XVIII w., który
obecnie stanowi dom zakonny zakonu Klaretynów.
Na dziedzińcu stoi pomnik św. Antoniego Marii Klareta, który
dał początek zakonowi. W miejscu tym odbywają się często
rekolecje i spotkania modlitewne m.in. z DA "Wawrzyny"
z Wrocławia.
Ziemie te po drugiej wojnie światowej były miejscem masowego przesiedlania ludności łemkowskiej.
Ruszamy dalej brukowaną drogą pomiędzy kościołem
i kaplicą, by po chwili dojechać do rozwidlenia przy odnowionym
domu. Prawa odnoga prowadzi do Zagórzyc i dalej drogą krajową
'338' do Lubiąża (trasa opisywana w "Atlasie rowerowym.
Trasy dookoła Wrocławia"). Nasza trasa skręca w lewo i
prowadzi na pola Wysoczyzny Rościsławickiej. Na otwartej
przestrzeni możemy podziwiać krajobraz tych terenów. Idealnym
miejscem do tego jest stary most do którego dojedziemy po ok. 3-4
km.
Pod mostem przebiegała nieistniejąca już linia kolejowa z Wołowa
do Lubiąża. Obecnie pozostał po niej tylko wąwóz z zachęcająco
wyglądającą drogą na dnie (niestety nie potrafię powiedzieć
jak wygląda ona na całej trasie, a jest to rzecz warta
zbadania, bo nadawałaby się na trasę rowerową:). O tym, że w
tym miejscu biegła jeszcze niedawno linia kolejowa przekonuje
nas mapa topograficzna z 1994 r. Na tej mapie linia kończy się
mniej więcej w miejscu, gdzie stoimy i posiada dopisek "nieczynna".
Jednak wizja lokalna przekonuje nas, że jak okiem sięgnąć (a
można daleko:) pozostał po niej tylko wąwóz i mostki nad nim.
Po lewej stronie widzimy w oddali zabudowania wsi Mojęcice, a
przed nimi kolejny mostek nad wąwozem. Zaraz za naszym mostkiem
trafiamy na skrzyżowanie dróg polnych - nasza droga prowadzi
prosto w kierunku wsi Stobno, którą widać w oddali (zwłaszcza
po przekroczeniu drogi krajowej '338' z Wołowa do Lubiąża).
W Stobnie przejeżdżamy obok
barokowego kościoła św. Mikołaja z XVIII w. Po drodze mijamy
drogowskaz, który wskazuje nam kierunek na Brzeg Dolny i
informuje, że pozostało do niego jeszcze 5 km. Od tego momentu,
przez resztę trasy, podążamy drogami asfaltowymi... Na końcu
wsi żegna nas przydrożna kapliczka. Jeżeli ktoś się decydował
na wariant z Rudna przez Mojęcice (niebieskim szlakiem), to w
tym momencie powraca na naszą trasę.
Wygodny asfalt prowadzi nas do wsi Naborów, w
której możemy się na chwilę zatrzymać przy kościele św.
Anny z XV w. (przebudownym w XVIII w.), a zachęcić nas do tego
może widoczna za murem dzwonnica z dużym starym dzwonem, który
chyba cudem ocalał po wojnie i nie został pzretopiony w hutach
za Uralem. Niedaleko za kościołem jest przy drodze sklepik,
gdzie można uzupełnić wodę w bidonie;). Za Naborowem czeka
nas podjazd, ale warto się wysilić, by po chwili ujrzeć
panoramę Brzegu Dolnego, doskonale widocznego ze wzgórza.
Po chwili szybkiego i przyjemnego zjazdu wjeżdżamy
do Brzegu
Dolnego. W mieście kierujemy się drogowskazami w
stronę dworca kolejowego PKP i centrum miasta. Mijamy dworzec i
już po chwili po lewej stronie dojeżdżamy do ślicznie
odnowionych zabudowań pałacu wraz z oficyną (tu małe
sprostowanie do przewodnika "Okolice Wrocławia" -
oficyna też już jest wyremontowana;). Pałac o bogatej historii
wyremontowany w 1998 roku w dużej mierze dzięki pomocy Unii
Europejskiej mieści obecnie dom kultury i kino "Odra".
Warto wjechać głębiej i wymijając pałac podjechać od strony
tylnego dziedzińca (niestety wciąż zdewastowanego), by obejrzeć
panoramę Odry wraz z widocznym niedaleko promem. Kierując się
dalej do Centrum z pałacu już po chwili jesteśmy na małym
Rynku z kościołem MB Szkaplerznej na środku.
W tym momencie osoby, którym starczy już wrażeń
i 35 km wycieczki, mogą zawrócić na stację i skorzystać z
powrotu do Wrocławia koleją i powrócić na stację PKP. Ci, którzy
decydują się jechać dalej (gratuluję!;) powinni udać się na
przeprawę promową, która w tym miejscu była wzmiankowana już
w XV w., by móc przedostać się na drugą stronę Odry.
Niestety Brzeg Dolny nie doczekał się mostu drogowego, choć
prom, to jedna z atrakcji tej wycieczki. Prom kursuje co 30 min.
i jest bezpłatny. Niestety zdaża się i to wcale nie tak
rzadko, że prom nie pływa z powodu zbyt niskiego/wysokiego
stanu wody w Odrze. Można się o to dowiedzieć pod numerem
telefonu 31 95 701 (ew. kierunkowy 71). Ponieważ najbliższe
mosty są dopiero w Lubiążu lub we Wrocławiu, nie pozostaje
nam nic innego jak przeprawić się mostem kolejowym (choć sam
tego nie próbowałem, to jak wierzyć znajomym nie jest to większym
problemem, choć warto wcześniej sprawdzić rozkład jazdy pociągów
na tej trasie). Prom był do niedawna bezpłatny - niestety od 1
lipca 2001 r. jest już płatny (cennik w informacjach
praktycznych pod tekstem).
Po
przeprawie na drugą stronę Odry jedzimy cały czas asfaltowymi
drogami. Pierwszą mijaną wsią jest Głoska (po drodze widać z
daleka kościół we wsi), w której skręcamy na Księgnice. W
Księgnicach na skrzyżowaniu skręcamy w prawo (drogowskaz na Błonie),
by pośród malowniczych pól dojechać do wsi Białków. Do Białkowa
jednak nie wjeżdżamy, gdyż przed samą wsią skręcamy w lewo
w kierunku Wilkostowa (3 km) i dalej do Brzezinki Średzkiej.
Mijane wsie oprócz ładnych dróg polnych i rozległych
krajobrazów nie są zbyt atrakcyjne krajoznawczo.
W Brzezince Średzkiej skręcamy w prawo i pniemy się pod górę
w kierunku widocznego kościoła. Po jego minięciu niebawem wjeżdżamy
do miejscowości Brzezina, gdzie na wjeździe spotykamy żółty
szlak z Wojnowic.
Dalsza droga wiedzie przez Wilkszyn (za Brzeziną skręcamy w
lewo w polną drogę przed boiskiem) i Marszowice do Pracz i
dalej na ulicę Maślicką. Stąd ścieżka rowerowa zaprowadzi
nas przez Kozanów w stronę centrum. Można też odbić wcześniej
w kierunku na Leśnicę (droga z Brzeziny opisana jest w trasie 1).
Aktualizacja: czerwiec 2001
Dane historyczno-krajoznawcze:
Park Krajobrazowy
"Dolina Jezierzycy" - utworzono w 1993 r. Ma powierzchnię 7953 ha. Planowana
strefa otuliny parku ma być wspólna z projektowanym parkiem
krajobrazowym "Dolina Odry I". Park obejmuje
urozmaicone pod względem morfologii i cenne przyrodniczo tereny
należące do dwóch makroregionów - zasadnicza część należy
do Niziny Śląskiej (Wysoczyzna Rościsławicka - Obniżenie Wołowa),
część płn.-zach. do Wału Trzebnickiego (Obniżenie Ścinawy
- Dolina Odry).
W dolinie Odry występuje system teras akumulacyjnych - holoceńskie
terasy zalewowe z licznymi staro rzeczami, pokryte łąkami i
lasami łęgowymi oraz rozległa plejstoceńska terasa
nadzalewowa, przecięta dolinkami strumieni i rowami
melioracyjnymi, z ciągiem wydm; pokrywają ją lasy mieszane i
iglaste. Obniżenie Wołowa jest równiną sandrową, pokrytą
wydmami.
Szata roślinna parku w niektórych fragmentach ma charakter zbliżony
do naturalnego. Flora jest bogata i urozmaicona, występują tu różnorodne
zbiorowiska roślinne. Lasy (zajmujące 80% powierzchni parku) to
- zależnie od wilgotności i żyzności podłoża - olsy, łęgi
jesionowo-olchowe i grądy, a na siedliskach uboższych,
piaszczystych bory sosnowe (z domieszką dębu i modrzewia,
rzadziej lite mo-nokultury). Cenne są także łąki, bagna i
zbiorniki wodne, z roślinnością torfowiskową, szuwarową i
wodną. Występuje tu wiele gatunków objętych ochroną (całkowitą
- 22 gatunki, częściową - 12 gatunków). Warto wymienić piękne
rośliny wodne - grążel żółty, grzybień biały i salwinię
pływającą, występujące w lasach - barwinek pospolity,
bluszcz pospolity, paproć długosz królewski, listerę jajowatą,
podkolan biały, storczyk szerokolistny, śnieżycę wiosenną,
wawrzynek wilczełyko, widłak goździsty i jałowcowy. Na łąkach
występują m.in. goździk pyszny, goryczka wąskolistna,
kruszczyk błotny, kosaciec syberyjski, mieczyk błotny,
storczyki (krwisty, plamisty, samiczy, szerokolistny).
Równie ciekawa jest fauna parku. Z dużych ssaków występują
tu licznie dziki, sarny, jelenie europejskie, daniele, a nawet łosie,
poza tym m.in. jeże, ryjówki, piżmaki, borsuki, kuny (leśna i
domowa), tchórze, gronostaje, łasice. Z płazów i gadów warto
wymienić traszki (zwyczajna i grzebieniasta), kumaka nizinnego i
rzekotkę drzewną, padalca zwyczajnego, zaskrońca zwyczajnego i
licznie występującą żmiję zygzakowatą.
Szczególnie cenna jest awifauna parku (w sumie ponad 100 gatunków
lęgowych) - stwierdzono tu lęgi 45 rzadkich gatunków (m.in.
zagrożone w Polsce wymarciem gatunki: bąk, bocian czarny, kania
rdzawa, orzeł bielik, kropiatka, a także gatunki zagrożone na
Dolnym Śląsku: nurogęś, kania czarna, derkacz, cietrzew,
brodziec samotny, dudek, srokosz). Z rzadkich owadów występuje
na terenie parku kozioróg dębosz, tęczniki (liszkarz i
mniejszy), ciołek matowy oraz motyle: paź królowej i mieniak.
Jezierzyca jest niewielkim, prawostronnym dopływem
Odry. Jej źródła znajdują się koło Warzęgowa we Wzgórzach
Strupińskich, a ujście koło Budkowa, między Ścinawą a
Chobienią. Jezierzyca i jej dopływy (Nowy Rów z Juszką,
Niecieczna i in.) odwadniają prócz zachodniej części Wzgórz
Trzebnickich rejon Obniżenia Wołowa. Płynie przez płn. część
parku krajobrazowego. Na podstawie książki T. Dudziaka i M.
Dziedzica "Okolice Wrocławia. 12 tras pieszych"Powrót do
tekstu.
Brzeg Dolny - miasto nad Odrą, ok. 14.000 mieszkańców. Prawa miejskie posiadał w latach 1663-1945 i ponownie od 1954 roku.Miasto znane jest głównie z zakładów chemicznych. Od 1940 roku Niemcy podjęli intensywną rozbudowę zakładów "Anorgana", w których wytwarzano m.in. gazy bojowe (tabun, soman i sarin) Pracowali w nich więźniowie z filii obozu koncentracyjnego Gross-Rosen. W styczniu 1945 r. o zakłady toczyły się walki, w wyniku których zniszczono nie tylko fabrykę, ale również sporą część miasta. Po wojnie zkałady zostały rozbudowane i funkcjonowały jako Nadodrzańskie Zakłady Chemii Nieorganicznej "Rokita", a od lat 90. jako "Organika-Rokita" (chemia przemysłowa) i "Kosmet-Rokita" (artykuły do kosmetyki samochodowej i gospodarstwa domowego). Dzięki obecności zakładów miasto odzyskało prawa miejskie i dość dynamicznie się rozwijało. Z zabytków najciekawszą budowlą jest zespół pałacowy z XVIII w. po wojnie odbudowany w uproszczonej klasycystycznej formie. Powrót do tekstu.
Informacje praktyczne:
Cena biletu normalnego PKP z Wrocławia Głównego
do Orzeszkowa - 8,50 zł (można wykupić bilet wycieczkowy w
jedną stronę tańszy o 20% - 6,80zł, lub powrotny tańszy o 50%)
+ opłata za rower - 5 zł. Pociągi osobowe na tej trasie
zatrzymują się we Wrocławiu również na stacjach: W-w Muchobór,
W-w Kuźniki i W-w Pracze.
Cennik promu w Brzegu Dolnym (Jula
dzięki!)
Uchwała nr 116/180/01 Zarządu Powiatu w Wołowie z dnia 7
czerwca 2001r. w sprawie wprowadzenia opłat za przeprawę promową
przez rzekę Odrę w miejscowości Brzeg Dolny oraz ustalenia
stawek na przewóz promem.
Cennik usług na przewóz promem:
- kat. 1. Piesi = 0,30 zł
- kat. 2. Pojazdy trójkołowe, czterokołowe, ROWERY :),
motorowery, motocykle - do wagi 550 kg = 1,50 zł
- kat. 3. Pojazdy do 3,5 t - zespoły tych pojazdów (samochody
osobowe, dostawcze, mikrobusy) = 3,00 zł
- kat. 4. Autobusy dwuosiowe do 15t, ciągniki rolnicze bez
rzyczep, ciągniki samochodowe bez naczep, pojazdy zaprzęgowe =
6,00 zł
- kat. 5. Pojazdy ciężarowe od 3,5 - 15 t, autobusy
wieloosiowe, ciągniki rolnicze z przyczepami, pojazdy
wieloosiowe do 5 osi i do 15 t = 9,00 zł
- kat. 6. Zespoły pojazdów, pojazdy członowe, pojazdy
specjalne powyżej 5 osi = 9,00 zł
Dla mieszkańców Gminy Miękinia, wsie: Głoska, Gąsiorów,
Księgienice, Lubiatów, Zabór Duży, Zabór Mały oraz miasta
Brzeg Dolny wprowadzono tzw. OPŁATY MIESIĘCZNE - ABONAMENT (kat.1
- 4,50 zł; kat.2 - 22,50 zł; kat.3 - 45,00 zł; kat.4 - 90,00 zł;
kat.5 - 135,00 zł; kat.6 - 135,00 zł)